TÜRK TİCARET KANUNU’NA GÖRE TİCARİ DEFTERLERİN AÇILIŞ VE KAPANIŞ ONAY SÜRESİNİN TATİL GÜNÜNE DENK GELMESİ

28             Mayıs 2013 

 

Mustafa Bahadır ALTAŞSM. Mali Müşavir mba444@mynet.com  

 

TÜRK TİCARET KANUNU’NA  GÖRE TİCARİ DEFTERLERİN  AÇILIŞ VE KAPANIŞ  ONAY SÜRESİNİN TATİL GÜNÜNE DENK GELMESİ

 

Giriş;

 

Bilindiği  üzere ülkemizde; Ulusal bayram, resmi ve dini bayram, yılbaşı günü ve 1 Mayıs  genel tatil günleri olarak 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller günleri  Hakkındaki Kanunda düzenlenmiştir. Bu günlerde resmi daire ve kuruluşların  tatilde olduğu da hüküm altına alınmıştır. Genel hafta tatili ise 394 sayılı  Hafta Tatili Hakkındaki Kanunda düzenlenmiştir. Genel hukuk kuralları içinde  süre ise ilgili mevzuatı içinde tanımlanmış olup sürelerin hesaplanması ve hak  düşürücü süre başta olmak üzere sürenin nerede ne zaman başlayacağı  belirlendiği gibi sürenin nerede ne zaman bittiği de yasal olarak  belirlenmiştir. Her mevzuat içinde özellikle tatil gününe gelen sürenin nerede  başladığı ve bittiği konusu da ayrıca belirtilmiştir.

 

Bu yazıda TTK’  da yer alan ve meslek mensuplarını yakından ilgilendiren, Ticari defterlerin  açılış-kapanış onaylarının yapılmasında bu işlemin yapılması gereken son günün  tatil gününe rastlaması nedeni ile bundan sonra karşılaşılacak sorunlara çözüm  sunmak amaçlanmıştır.

Açıklama;

Ticari hayatı düzenleyen temel  mevzuatlardakitatil gününe gelen  sürenin nerede başladığı ve bittiği konusu aşağıda özet olarak alınmıştır.

6098  sayılı Borçlar kanunun Tatil günleri başlıklı 91.maddesinde İfa zamanı veya sürenin son günü,  kanunlarda tatil olarak kabul edilen bir güne rastlarsa, kendiliğinden bu günü  izleyen ve tatil olmayan ilk güne geçer. Aksine anlaşma geçerlidir.  Şeklindedir.

 

213 sayılı Vergi Usul kanunun sürenin  hesaplanması başlıklı 8.maddesinde ise Vergi kanunlarında yazılı süreler aşağıdaki şekilde  hesaplanır,

  • Süre  gün olarak belli edilmişse başladığı gün hesaba katılmaz ve son günün tatil  saatinde biter;
  • Süre  hafta veya ay olarak belli edilmişse başladığı güne son hafta veya ayda tekabül  eden günün tatil saatinde biter. Sürenin bittiği ayda, başladığı güne tekabül  eden bir gün yoksa süre o ayın son gününün tatil saatinde biter;
  • Sonu  belli bir gün ile tayin edilen sürelerde, süre o günün tatil saatinde biter;
  • Resmi tatil günleri süreye dâhildir. Şu kadar ki,       sürenin son günü resmi tatile rastlarsa tatili takip eden ilk iş gününün       tatil saatinde biter, şeklinde düzenlenmiştir.

2577  sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu’nun Sürelerle ilgili genel esaslar başlıklı  8.maddesinde,

  • Süreler, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen       günden itibaren işlemeye başlar.
  • Tatil günleri sürelere dâhildir. Şu kadarki, sürenin       son günü tatil gününe rastlarsa, süre tatil gününü izleyen çalışma gününün       bitimine kadar uzar.
  • Bu Kanunda yazılı sürelerin bitmesi çalışmaya ara       verme zamanına rastlarsa bu süreler, ara vermenin sona erdiği günü izleyen       tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır.

4734 sayılı Kamu İhale  Kurumu Kanununsürelerin  hesabı başlıklı64 maddesinde;

  • Bu kanunda yazılı sürelerin hesaplanmasında hüküm  bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu hükümleri uygulanacağı hükmü yer almaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun süreye  ilişkin tatil günlerinin etkisi başlıklı 93/1 maddesinde ise;

  • Resmi  tatil günleri süreye dâhildir. Sürenin son gününün resmi tatil gününe  rastlaması halinde, süre, tatili takip eden ilk iş günü çalışma saati sonunda  biter, şeklinde düzenlenmiştir.

6102 sayılı Yeni TTK’nın süreler ile  ilgili düzenleme genelde kıymetli evrak poliçe, senet ve çek gibi ödeme  araçlarının düzenlenmesi ile ilgili olarak yer almış olup Çeşitli Hükümler  bölümünde yer alan poliçeye ilişkin düzenlemede tatil günleri başlıklı 752 maddesinde  yer aldığı şekli ile aşağıdaki gibidir.

  • Vadesi pazara veya diğer bir resmî tatil gününe       rastlayan poliçenin ödenmesi, ancak tatili izleyen ilk iş günü       istenebilir. Poliçeye ilişkin diğer bütün işlemler, özellikle kabul için       ibraz ve protesto işlemleri de tatilde yapılmayıp ancak bir iş gününde yapılabilir.
  • Bu işlemlerden birinin, son günü pazara veya başka bir       resmî tatil gününe rastlayan bir süre içinde yapılması gerektiği takdirde,       bu süre onu izleyen ilk iş gününe kadar uzar. Aradaki tatil günleri süre       hesabına dâhildir.

Çekin düzenlenmesi ve ödenmesi  bakımından süreler ile ilgili tatil günleri başlıklı 816 maddesi ise

  • Bir çekin ibrazı ve protestosu, ancak bir iş gününde       yapılabilir.
  • Çeke ilişkin işlemler ve özellikle ibraz ve protesto       veya buna eş değer belirleme işlemlerinin yapılması için kanunla belirli       sürenin son günü, pazara veya diğer bir tatil gününe rastladığı takdirde,       bu süre onu izleyen ilk iş gününü kapsayacak kadar uzar. Aradaki tatil       günleri süre hesabına dâhildir, şeklinde düzenlenmiştir.

Yeni TTK Ticari Defterler, Defter tutma  ve envanter bölümü altında düzenlenen Defter tutma yükümlülüğü başlıklı 64.  maddesinde Ticari defterlerin açılış ve kapanış onaylarının yapılma süreleri  ile ilgili düzenleme aşağıdaki şekildedir.

  • Fiziki ortamda tutulan yevmiye       defteri, defteri kebir ve envanter defteri ile dördüncü fıkrada sayılan defterlerin açılış onayları, kuruluş sırasında ve kullanılmaya başlanmadan önce noter tarafından yapılır. Bu defterlerin izleyen       faaliyet dönemlerindeki       açılış onayları, defterlerin kullanılacağı faaliyet döneminin ilk ayından önceki ayın sonuna kadar notere yaptırılır. (Değişik: 26.6.2012–6335/8       md.)
  • Yevmiye defterinin kapanış onayı, izleyen       faaliyet döneminin altıncı ayının sonuna kadar, yönetim kurulu karar       defterinin kapanış onayı ise izleyen faaliyet döneminin birinci ayının       sonuna kadar notere yaptırılır.(Değişik dördüncü cümle:       28.3.2013–6455/78 md.)

Sonuç;

 

Yukarıda özet olarak  belirtilen şekli ile yeni TTK’da özellikle ticari defterlerin açılış-kapanış  noter onaylarının yaptırılacağı son günün tatil gününe gelmesi halinde işlemin  hangi tarihte gerçekleştirileceği konusunda bir düzenleme yer almamaktadır.İçinde bulunduğumuz 2013 yılı içinde  özellikle Yeni TTK’nu hükümlerine göre, Ticari defterler başta olmak üzere  ticari işletmelerde kullanılan defterlerinin birçoğunun kullanılmaya  başlanılmadan açılış noter onayı yaptırılması, Yevmiye ve Karar defterlerinin  de kapanış noter onaylarının yaptırılması zorunlu olmasının yanında bu işlemi  yaptırmayanlar için idari para cezası uygulanacak olması iş dünyasının ve  meslek mensuplarının gündemini ciddi şekilde meşgul etti.  Hatırlanacağı gibi geçtiğimiz mart ayı sonunda (6102 sayılı kanun değişmeden önceki  uygulama) karar ve yevmiye defterlerinin kapanış işlemlerinin noter  aracılığı ile yapılması zorunlu kılınmıştı. 31 Mart günün Pazar gününe denk  gelmesi nedeni ile bu konuda ciddi tereddüt ve sıkıntılar yaşandı TÜRMOB’un  noterler birliği ile görüşerek aşmaya çalıştığı bu sorun yakın bir gelecekte 30  Haziran tarihinde yapılacak olan yevmiye defterlerin noter kapanış işlemlerinde  de yaşanacaktır. Çünkü 30 Haziran günü de pazar gününe denk gelmektedir.

 

Bu konuya  ilişkin önerimiz ise bilindiği gibi TTK. nun 1. maddesinde de TTK. nun Medeni  Kanunun ayrılmaz bir cüz’ü olduğu ifade edilmiştir. TTK’ nunda hüküm bulunmayan  hallerde Borçlar kanununa müracaat etmek mümkün olmaktadır. Borçlar kanunun Türk Medenî Kanunu ile ilişkisi ise 646 madde  düzenlenmiş olupBu Kanun, 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı  Türk Medenî Kanununun Beşinci Kitabı olup, onun tamamlayıcısıdır.” Şeklinde bir  düzenleme bulunmaktadır. Yasalar arasında böyle bir bağlantı varken 30  Haziran’a sayılı günler kala bu günlerde Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından  konuya ilişkin bir düzenleme veya bir açıklama yapılması gerekmektedir.

Bir cevap yazın