Uluslararası Muhasebe Standartları Uygulama Örneği
13 Aralık 2016 14:28 tarihinde eklendi.
Uluslararası Muhasebe Standartları Uygulama Örneği

Uluslararası Muhasebe Standartları Uygulama Örneği

 

Ast.Dr.Serdar Güneşli

 

Tarih: 09.02.2015

1.    GİRİŞ

Finansal ve ticari küreselleşmenin boyutlarının giderek genişlemesi, küresel ekonomik yapı içerisinde yer alan dünyanın her yanındaki işletmelerin gerçekleştirdiği muhasebe ve finansal raporlama uygulamalarını giderek artan bir karmaşıklık ve zorlukla karşı karşıya bırakmıştır. Söz konusu çevre içerisinde dünyanın her yanında geçerli olup benimsenebilecek, karşılaştırılabilir ve şeffaf bilgiyi sunmada küresel bir muhasebe standardı seti olarak Uluslararası Finansal Raporlama Standartları’nın (UFRS) oluşturulması ve benimsenmesi eğilimi ise son yıllarda hız kazanmış ve uygulamaya girmiştir.

Bu çalışmam kapsamında, en sık kullanılan standartlar baz alınarak örnek uygulama yapılmış olup, Tek Düzen Hesap Planı’na (TDHP) göre hazırlanan temel finansal tablolar, düzeltme kayıtları yapılarak, UFRS’ye uygun hale getirilmiştir.

Çalışmanın ikinci bölümünde ise, www.kap.gov.tr web sayfasında bulunan 2 tane şirketin mali tabloları incelenmiş ve UFRS kapsamında hangi standartlardan yararlanıldığı analiz edilmiş ve tablo şeklinde oluşturulmuştur.

2.    UYGULAMA

EFE GÜNEŞ A.Ş. İşletmesinin  31.12.2009 Tarihli Bilançosu
AKTİF      PASİF
I.Dönen Varlıklar                    1.130.000 TL III.Kısa Vadeli Yabancı kaynaklar                       650.000 TL
Hazır Değerler                       100.000 TL Finansal Borçlar                          50.000 TL
 Kasa                                     – TL  Banka Kredileri                          50.000 TL
 Banka                       100.000 TL Ticari Borçlar                       560.000 TL
Menkul Kıymetler                       300.000 TL  Satıcılar                       560.000 TL
 Hisse Senetleri                       300.000 TL Diğer Çeşitli Borçlar                          40.000 TL
Ticari Alacaklar                       410.000 TL  Ortaklara Borçlar                          40.000 TL
 Alıcılar                       410.000 TL    
Stoklar                       320.000 TL IV. Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar                                     – TL
 Ticari Mallar                       320.000 TL    
       
II.Duran Varlıklar                       324.000 TL V. Özkaynaklar                       804.000 TL
Maddi Duran Varlıklar                       300.000 TL Ödenmiş Sermaye                       600.000 TL
 Binalar                       280.000 TL  Sermaye                       600.000 TL
 Tesis, Makine ve Cihazlar                          60.000 TL Dönem Net Kârı                       204.000 TL
 Birikmiş Amortismanlar (-) –                       40.000 TL    
Maddi Olmayan Duran Varlıklar                          24.000 TL    
 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri                          15.000 TL    
 Araştırma ve Geliştirme Giderleri                          15.000 TL    
 Birikmiş Amortismanlar (-) –                         6.000 TL    
       
AKTİF TOPLAMI                    1.454.000 TL PASİF TOPLAMI                    1.454.000 TL

 

Ek Bilgiler:

  1. İşletmenin portföyünde bulundurduğu hisse senetlerinin 150.000 TL’lik kısmı alım-satım amaçlı olup, gerçeğe uygun değerinin 200.000 TL olduğu tespit edilmiştir.
  1. Hisse senetlerinin 150.000 TL’lik kısmı alım-satım amaçlı olmayıp, gerçeğe uygun değeri 160.000 TL’dir.
  1. Alıcılar hesabı incelendiğinde 60.000 TL’lik alacağın vadesi geldiği halde tahsil edilmediği anlaşılmıştır.
  1. Kayıtlarda 150.000 TL olarak yer alan ticari malların tahmini satış fiyatı 131.500 TL olup, tahmini satış giderleri 1.500 TL’dir.
  1. 170.000 TL’lik ticari mallar içinde, 15.000 TL tutarında vadeli alımlarla ilgili fark olduğu tespit edilmiştir.
  1. İşletmenin 280.000 TL’ye kayıtlı binasının arsadan aldığı pay 140.000 TL olarak hesaplanmıştır. Arsa bedelinin, bina hesabının maliyetinde iken hesaplanan amortisman tutarı 14.000 TL olarak tespit edilmiştir.
  1. 60.000 TL değerindeki makinenin faydalı ömrü 5 yıl olarak belirlenmiş olup, birikmiş amortismanı 12.000 TL olarak kaydedilmiştir. Makinenin işletmeye giriş tarihi 01.10.2013 olup, işletme normal amortisman yöntemi kullanmaktadır.
  1. İşletmenin genel amaçlı kullandığı kredi faizinin 8.000 TL’lik kısmı özellikli varlığa aittir.
  1. İşletmeye ait kuruluş ve örgütlenme giderinin 15.000 TL olarak aktifleştirildiği anlaşılmıştır. Birikmiş amortisman 3.000 TL.
  1. Bir önceki yıl aktifleştirilen 15.000 TL’lik araştırma geliştirme giderlerinin 5.000 TL’lik kısmının araştırma aşamasındaki faaliyetlerle ilgili olduğu anlaşılmıştır.
  1. Diğer borçlar incelendiğinde 20.000 TL ilişkili taraflara borç olduğu anlaşılmıştır.
  1. Kıdem tazminatı karşılığı 25.000 TL olarak hesaplanmıştır.
  1. Şirket aleyhine açılan davalar incelendiğinde 150.000 TL tutarında yüksek olasılıkla ödeme yapılacağı anlaşılmıştır.
  1. Ertelenen vergi hesaplanmıştır.

Düzeltme Kayıtları:

  1. Bir finansal varlık ilk muhasebeleştirilmesi sırasında gerçeğe uygun değerinden ölçülür (UFRS/TFRS 9 par. 5.1.1).

———————————————————–  /  ————————————————————–

110 HİSSE SENETLERİ                                                       50.000

110.01 G.U.D. Farkı Kâr veya Zarara

Yansıtılan Finansal Varlıklar

 

649 DİĞER OL.GEL.VE KÂR.                        50.000

——————————————————-  /  —————————————————————

 

  1. Bu tür hisse senetleri, gerçeğe uygun değeri üzerinden kaydedilir. Aradaki fark ise, hisse senedi satılana kadar, özkaynaklarda izlenir (UFRS/TFRS 9 par.5.4.4). (Diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülür).

 

——————————————————–  /  ———————————————————–

248 DİĞER MALİ DURAN VARLIKLAR                          150.000

 

110 HİSSE SENETLERİ                       150.000

—————————————————–  /  —————————————————————

248 DİĞER MALİ DURAN VARLIKLAR                                       10.000

 

526 FİN. VARLIK DEĞ.FARKL.                   10.000

————————————————–  /  ——————————————————————

  1. Vadesi geldiği halde, tahsil edilmeyen alacaklara karşılık ayrılması gerekmektedir.

————————————————  /  ——————————————————————

148 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR                      60.000

 

120 ALICILAR                                60.000

———————————————–  /  ——————————————————————-

654 KARŞILIK GİDERLERİ                                           60.000

 

129 ŞÜPHELİ TİCARİ AL. KARŞ.           60.000

————————————————-  /  ———————————————————————

  1. Stoklar, maliyet bedeli ile net gerçekleşebilir değerinden düşük olanı ile değerlenir (UMS-TMS 2 par.9)

————————————————–  /  ———————————————————————

157 DİĞER STOKLAR                                                                  150.000

153 TİCARİ MALLAR                                           150.000

———————————————–  /  ———————————————————————

 

621 SATILAN TİCARİ MAL. MALİYETİ                                               20.000

 

158 STOK DEĞ. DÜŞ. KARŞ.                               20.000

———————————————  /  ————————————————————————

  1. “Bir işletme, stokları vadeli ödeme koşuluyla almış olabilir. Anlaşma, peşin alım fiyatı ile ödenen fiyat arasında bir fark olan finansman unsuru içerdiği takdirde, bu unsurlar finanse edildiği dönemde faiz gider olarak muhasebeleştirilir” (UMS/TMS 2, par.18). Böylelikle, vade farkları stok maliyeti içinde yer almaz. Bu nedenle, bu vade farkı stok maliyetinden düşülür.

———————————————-  /  ———————————————————

660 KISA VADELİ BORÇLANMA GİDERLERİ                    15.000

153 TİCARİ MALLAR                         15.000

———————————————-  /  ———————————————————–

  1. Binanın içinde arsa payı yer aldığından, arsa payının tespit edilerek binanın maliyetinden düşülmesi arsa hesabında izlenmesi gerekmektedir. UMS 16’ya göre, arsa payları ayrı olarak hesaplanabiliyorsa, ayrı bir hesapta izlenmelidir.

————————————————-  /  —————————————————–

250 ARSA VE ARAZİLER                               140.000

252 BİNALAR                          140.000

———————————————  /  ——————————————————

UMS 16 Maddi Duran Varlık Standardına göre, boş arsa ve araziler amortismana tabi değildir. Binanın arsadan aldığı pay düşüldükten sonra, arsaya ait amortisman tutarının iptal edilmesi gerekir.
——————————————————–  /  ——————————————–

257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR                            14.000

770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ         14.000

——————————————————–  /  ————————————————–

  1. Makinenin amortismanının düzeltilmesi gerekmektedir (UMS/TMS 16’ya göre KIST amortisman uygulanmalıdır. Makine, Ekim ayında alındığı için 1 yıllık yerine 3 aylık amortisman giderinin dikkate alınması gerekmektedir.

———————————————————  /  —————————————————-

770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ                                3.000

257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR         3.000

——————————————————  /  ——————————————————-

257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR                              9.000

770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ          9.000

—————————————————-  /  ———————————————————

 

  1. Özellikli varlık, “amaçlanan kullanıma veya satışa hazır duruma getirilebilmesi zorunlu olarak uzun bir süreyi gerektiren varlıklardır” (UMS/TMS 23 par.8). Buna göre, 8.000 TL’nin 661 no.lu hesaptan düşülerek, özellikli varlığın maliyetine dahil edilmesi gerekmektedir.

———————————————–  /  ———————————————–

258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR                     8.000

 

661 UZUN VADELİ BORÇ. GİD.            8.000

———————————————  /  ————————————————

  1. “Gerçekleştiği anda gider olarak muhasebeleştirilen harcamalarla ilgili diğer örnekler şunlardır: ’TMS 16 Maddi Duran Varlıklar’ Standardı uyarınca bir maddi duran varlık kaleminin maliyetine dahil edilmiş olmadıkça, faaliyete başlanmasına ilişkin harcamalar (başlangıç maliyetleri gibi). Başlangıç maliyetleri, bir tüzel kişiliğin oluşturulması için yapılan yasal ve sekreterya türü maliyetler, yeni bir tesis veya işyeri açmak için yapılan harcamalar (yani açılış öncesi maliyetler) veya yeni faaliyetlerin başlatılması, yeni ürün veya süreçlerin oluşturulması için yapılan harcamalar (yani faaliyet öncesi maliyetler) gibi kuruluş maliyetlerinden oluşabilir” (UMS 38, 69/a). Buna göre kuruluş ve örgütlenme giderlerinin aktifleştirilmeyip, gider olarak yazılması gerekmektedir.

—————————————————  /  ————————————————–

632 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ                              12.000

268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR                                3.000

262 KURULUŞ VE ÖRG. GİD.               15.000

————————————————–  /  ————————————————–

 

  1. Araştırma giderleri dönem gideri olarak kaydedilir (UMS/TMS 38, par.54). Geliştirme safhasındaki harcamalar ise aktifleştirilir (UMS/TMS 38, par.57).

 

—————————————————-  /  ————————————————————–

630 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ                                  4.000

268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR                                              1.000

 

263 ARAŞTIRMA VE GEL. GİD.                         5.000

—————————————————–  /  ————————————————————–

 

  1. İlişkili taraflara olan borçların ayrı bir kalemde gösterilmesi gerekmektedir (UMS/TMS 24, par.19).

—————————————————-  /  ————————————————————-

331 ORTAKLARA BORÇLAR                                                     20.000

330 İLİŞKİLİ TARAFLARA BORÇLAR             20.000

—————————————————  /  ———————————————————-

  1. İşletme, işten ayrılma sonrası ayrılan faydalar; tanımlanmış katkı paylarını ölçer, muhasebeleştirir ve açıklar (UMS/TMS 19, par.43, 44, 46). Buna göre, işletmenin kıdem tazminatı karşılığı ayırması gerekmektedir.

——————————————————  /  ———————————————————–

632 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ                                           25.000

472 KIDEM TAZMİNATI KARŞ.                         25.000

————————————————–  /  ——————————————————

  1. Karşılık ayrılabilmesi için, geçmişteki olaylardan kaynaklanan bir yükümlülüğün bulunması, bu yükümlülükle ilgili olası bir nakit çıkışının söz konusu olması ve bu nakit çıkışının güvenilir olarak ölçülebilmesi gerekmektedir (UMS/TMS 37, par.14). İşletme aleyhine açılan dava nedeniyle nakit çıkışı ihtimali yüksek olup, bu nakit çıkışı 150.000 TL olarak öngörülmektedir.

————————————————  /  ————————————————————

654 KARŞILIK GİDERLERİ                                                  150.000

379 DİĞ. BORÇ VE GİD. KARŞ.       150.000

———————————————-  /  ————————————————————

  1. Ertelenen Vergi:

Burada UMS 12 Gelir Vergileri Standardı, işletme finansal tablolarına uygulanacaktır. 12 no.’lu

standardın amacı, gelir vergilerinin muhasebeleştirilmesini düzenlemek, bir işletmenin bilançosunda yer alan varlık ve borçların defter değerlerinin, ileride varlıklar için fayda elde etme, borçlar için ise ödeme yapılmasının, cari donemde oluşan ve sonuçları işletmenin finansal tablolarına yansıyan işlemler veya diğer olayların cari ve ileriki dönemlerdeki vergisel sonuçlarının belirlenmesidir.

Bu standart, istisnai durumlar hariç, yukarıdaki vergisel sonuçların işletmeye etkisini dikkate alarak, işletmenin ertelenmiş vergi borcu ve ertelenmiş vergi alacağını muhasebeleştirmesini zorunlu kılar.

Standarda göre, dönemin toplam vergi gideri, mali kâr üzerinden hesaplanan cari donem vergisi ile gelecek dönemlere devredilen veya gelecek dönemlerden devralınan zamanlama farklarının vergi etkilerini kapsamaktadır. Ortaya çıkan geçici farklara dayanılarak hesaplanan ertelenen vergi yükümlülükleri ve vergi varlıkları arasındaki farklar ertelenen vergi varlığı veya yükümlülüğünü oluşturur.

Geçici farklar, vergisel ve finansal raporlama arasında, gelecekte vergilendirilebilir veya indirilebilir farklara neden olan varlık ve yükümlülüklerle ilgili farklardır. Geçici farklar, diğer farklar kadar, zamanlama farklarını da kapsamaktadır.

Ertelenen vergi varlığı ve yükümlülüğünün ortaya çıkış nedenleri aşağıdaki gibi özetlenebilir:

Tablo 1: Ertelenen Vergi Varlığı ve Yükümlülüğünün Ortaya Çıkış Nedenleri

 

 

Ertelenen Vergi Varlıkları                  = 291.000 TL x %20 = 58.200 TL

Ertelenen Vergi Yükümlülükleri        =   51.000 TL x %20 = 10.200 TL

 

———————————————————-  /  ————————————————————

296 ERTELENEN VERGİ VARLIKLARI                                               58.200

 

496 ERTELENEN VERGİ YÜK.                           10.200

691 D.K.V.V.D.Y. YÜK. KARŞ.                           48.000

—————————————————-  /  ——————————————————————

EFE GÜNEŞ A.Ş. İşletmesinin 31.12.2009 Tarihli UFRS/TFRS Finansal Durum Tablosu
AKTİF      PASİF
I.Dönen Varlıklar                       930.000 TL III.Kısa Vadeli Yabancı kaynaklar                       790.000 TL
Hazır Değerler                       100.000 TL Finansal Borçlar                          50.000 TL
 Kasa                                     – TL  Banka Kredileri                          50.000 TL
 Banka                       100.000 TL Ticari Borçlar                       550.000 TL
Menkul Kıymetler                       200.000 TL  Satıcılar                       560.000 TL
 Hisse Senetleri                       200.000 TL  Ertelenmiş Faiz Giderleri (-) –                       10.000 TL
Ticari Alacaklar                       345.000 TL Diğer Çeşitli Borçlar                          40.000 TL
 Alıcılar                       350.000 TL  Ortaklara Borçlar                          20.000 TL
 Ertelenmiş Faiz Geliri (-) –                         5.000 TL  İlişkili Taraflara Borçlar                          20.000 TL
 Şüpheli Ticari Alacaklar                          60.000 TL Borç ve Gider Karşılıkları                       150.000 TL
 Şüpheli Ticari Alacak Karşılığı (-) –                       60.000 TL  Diğer Borç ve Gider Karşılıkları                       150.000 TL
Stoklar                       285.000 TL    
 Ticari Mallar                       155.000 TL    
 Diğer Stoklar                       150.000 TL    
 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) –                       20.000 TL    
    IV. Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar                          35.200 TL
II.Duran Varlıklar                       534.200 TL  Kıdem Tazminatı Karşılığı                          25.000 TL
Mali Duran Varlıklar                       150.000 TL  Ertelenen Vergi Yükümlülükleri                          10.200 TL
 Diğer Menkul Kıymetler                       150.000 TL    
Maddi Duran Varlıklar                       318.000 TL    
 Arsa ve Araziler                       135.000 TL    
 Binalar                       132.000 TL V. Özkaynaklar                       639.000 TL
 Tesis, Makine ve Cihazlar                          60.000 TL Ödenmiş Sermaye                       600.000 TL
 Birikmiş Amortismanlar (-) –                       17.000 TL  Sermaye                       600.000 TL
Yapılmakta Olan Yatırımlar                            8.000 TL Sermaye Yedekleri                          10.000 TL
Maddi Olmayan Duran Varlıklar                          66.200 TL  Finansal Varlık Değerleme Farkları                          10.000 TL
 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri                                     – TL    
 Araştırma ve Geliştirme Giderleri                          10.000 TL Dönem Net Kârı                          29.000 TL
 Birikmiş İtfa Payları (-) –                         2.000 TL    
Ertelenen Vergi Varlıkları                          58.200 TL    
       
AKTİF TOPLAMI                    1.464.200 TL PASİF TOPLAMI                    1.464.200 TL

 

 

3.    FİRMALARIN UYGULADIKLARI STANDART ÖRNEKLERİ*

 

*www.kap.gov.tr

 

4.    SONUÇ

Günümüz rekabet koşulları işletmeler tüm dünya ile iletişim halinde olup, mal alıp satmakatdırlar. Türkiye’de de UFRS ile uyumlu raporlamaya geçilmesi ile ülkemizi dünya ile bütünleştirecektir. Başka bir deyişle, muhasebede dünya ile ortak dilin konululmasını sağlayacaktır.

Bu çalışmada UFRS ile ilgili olarak 2 tane örnek uygulama yapılmış olup, işletmelerin mali tabloları, TMS ile UFRS şeklinde ele alınmıştır. TMS kapsamında hazırlanmış maali tablolar düzeltilerek uluslararası standartlarda yeni mali tablolara çevrilmiştir.

Ayrıca ülkemizde faaliyet gösteren halka açık şirketlerden 5 tanesi www.kap.gov.tr internet sayfasında incelenmiş ve hangi standartları uyguladıkları analiz edilerek tablo haline getirilmiştir.

5.    KAYNAKÇA

  • GÖKÇEN Gürbüz, Başak Ataman ve Cemal Çakıcı, Türkiye Finansal Raporlama Standartları Uygulamaları,  İstanbul: Türkmen Kitabevi, 2011.
  • www.kap.gov.tr (inceleme tarihi 12-13.01.2015)

http://www.muhasebetr.com/yazarlarimiz/serdargunesli/001/


Etiketler : indirim haberi,indirim haberleri, , , , ,
Yazar
Selahattin Şahin
Yorumlar

Bu Yazıya 0 Yorum Yapılmış

Henüz yorum yapılmamış

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.

Mevzuat Arama Motoru
Sosyal Medya da Benim Grubum !!!
SMMM Selahattin Şahin Sitesinde yayınlanan Eserler ve Programlar, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve Türk Ceza Kanunu\\\\\\\\\\'na tabidir.Eser ve Programların kamusal ve anonim olanları dışındakiler sahiplerinin izniyle yayınlanmaktadır. izin alınmak, FSEK\\\\\\\\\\'na uymak ve eser sahibiyle sitenin adı verilmek şartıyla alıntı yapılabilir. Copyright © 2013. Tüm Hakları saklıdır. SMMM Selahattin Şahin Muhasebe-SMMM-Yeni TTK-Yeni Borçlar Kanunu-AGİ-2012-Pratik Bilgiler-SGK-Bağ-Kur-Emekli Sandığı-Beyanname Rehberi-Transfer Fiyatlandırması-Özelgeler-Yönetmelikler-Sirküler-Soru-Cevap-SMMM Staj Rehberi-Ücretsiz SMMM Sınavları-Mali Takvim-Basel II-YMM-Ekonomi-Finans-Maliye-Güncel Bilgi Kaynağı
yukarıya Çık
Sorgu Sayısı: 86 Yüklenme Süresi: 0,3350,335